KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 10.
W tabeli zamieszczono wyniki okresowych pomiarów impedancji pętli zwarcia instalacji elektrycznej budynku mieszkalnego wykonanej w układzie TN-S. Która z przyczyn może odpowiadać za zwiększoną wartość ZS w sypialni?
Ilustracja przedstawia tabelę wyników pomiarów impedancji pętli zwarcia w instalacji elektrycznej budynku mieszkalnego,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podwyższona wartość ZS w pojedynczym pomieszczeniu najczęściej wynika ze wzrostu rezystancji w torze pętli zwarcia, np. przez poluzowany zacisk przewodu liniowego (L) w gnieździe lub puszce. Brak ciągłości PE/N zwykle powoduje błąd pomiaru albo inne objawy, a dobór wyłącznika nadprądowego nie zmienia samej impedancji pętli.

Pełne wyjaśnienie:

Impedancja pętli zwarcia ZS jest parametrem opisującym "jak łatwo" popłynie prąd zwarciowy w pętli obejmującej przewód liniowy, miejsce zwarcia oraz drogę powrotną (w TN-S: przewodem ochronnym do punktu neutralnego zasilania). Jeżeli ZS rośnie, spodziewany prąd zwarciowy maleje, co może pogarszać warunki samoczynnego wyłączenia zasilania.

Odpowiedź "Poluzowany przewód liniowy zasilający gniazda w mierzonym obwodzie." jest poprawna, ponieważ poluzowany zacisk/połączenie w torze L zwiększa rezystancję styku. To typowa usterka, która podnosi wynik ZS w konkretnym punkcie (np. w sypialni), szczególnie gdy porównanie z innymi gniazdami w mieszkaniu wskazuje na lokalny problem połączeniowy.

Pozostałe propozycje nie pasują do objawu "zwiększone ZS" w typowej interpretacji pomiarów:

  • "Brak ciągłości przewodu ochronnego w mierzonym obwodzie." — przy przerwie PE pomiar pętli zwarcia w TN-S często jest niewiarygodny lub niemożliwy (miernik może zgłaszać błąd), a problemem podstawowym staje się brak skutecznej drogi powrotnej prądu zwarciowego, nie zaś jedynie "większa wartość" w granicach typowego odczytu.
  • "Niewłaściwie dobrany wyłącznik nadprądowy dla mierzonego obwodu." — wyłącznik nadprądowy wpływa na wymagany prąd zadziałania i czasy wyłączenia, ale nie zmienia fizycznej impedancji pętli zwarcia, która zależy od przewodów i połączeń. Zły dobór może powodować niespełnienie warunku ochrony, lecz nie jest przyczyną wzrostu ZS jako wielkości mierzonej w punkcie.
  • "Brak ciągłości przewodu neutralnego w mierzonym obwodzie." — przewód N nie jest zasadniczą drogą powrotną prądu zwarciowego L-PE w TN-S. Przerwa N daje inne symptomy (problemy z zasilaniem odbiorników, nietypowe napięcia), a nie typowy, stabilny wzrost ZS dla zwarcia do obudowy/PE.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy lokalnie zawyżonego ZS, w pierwszej kolejności rozważ usterki zwiększające rezystancję połączeń (luźne zaciski, nadpalone styki, uszkodzone złącza), a dopiero potem awarie całkowitej ciągłości PE/N.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ZS to impedancja (w praktyce "opór zastępczy") pętli, którą popłynie prąd zwarciowy: przewodem L do miejsca zwarcia i z powrotem drogą ochronną (PE) do źródła. Im większa ZS, tym mniejszy prąd zwarcia i trudniej o szybkie wyłączenie zabezpieczenia.
Najczęściej są to usterki połączeniowe: poluzowane zaciski w gnieździe lub puszce, nadpalone styki, utlenione połączenia, słabo dokręcone złączki. Taka wada zwiększa rezystancję lokalnie, więc ZS rośnie w konkretnym punkcie, a nie w całym obwodzie.
Luźny zacisk przewodu L tworzy dodatkową rezystancję styku (czasem zmienną), która "dokłada się" do impedancji całej pętli. Miernik widzi wtedy większy spadek napięcia przy wymuszeniu prądu pomiarowego, co skutkuje wyższą wyliczoną wartością ZS.
Nie zawsze. Przerwa PE to często sytuacja, w której pomiar pętli zwarcia jest błędny lub nie do wykonania (miernik może zgłosić brak warunków pomiaru). W praktyce jest to poważna wada ochrony, ale nie musi objawiać się "ładnym" wzrostem ZS jako stabilnym wynikiem liczbowym.
Nie. ZS zależy od przewodów, ich długości/przekroju oraz jakości połączeń. Wyłącznik nadprądowy wpływa na to, jaki prąd jest potrzebny do zadziałania i jak szybko ma odłączyć obwód, ale nie zmienia fizycznej impedancji pętli zwarcia mierzonej przy gnieździe.
Przerwa N zwykle powoduje problemy z pracą odbiorników (brak zasilania, niestabilne napięcia w układach wieloobwodowych) i jest innym typem usterki niż ta, którą diagnozuje się pomiarem pętli L-PE. W TN-S pętla zwarcia dla uszkodzenia do obudowy biegnie głównie przez PE.
Porównuje się wyniki pomiarów ZS w kilku punktach tego samego obwodu. Jeśli zawyżenie występuje tylko w jednym pomieszczeniu/gnieździe, podejrzewa się lokalny zacisk, puszkę lub odcinek przewodu. Jeśli wyniki są podwyższone wszędzie, przyczyna bywa "wspólna" dla obwodu (np. w rozdzielnicy).
Często mylą to, co wpływa na pomiar ZS (przewody, połączenia, ciągłość PE), z tym, co wpływa na wymagania wyłączenia (charakterystyka zabezpieczenia). Innym błędem jest automatyczne wybieranie "brak PE" jako odpowiedzi na każde pytanie, nawet gdy objawem jest lokalny wzrost rezystancji.
Gdy przewody są poprawnie dobrane, ale połączenie w gnieździe/puszce jest luźne, nadpalone lub skorodowane. Wtedy dodatkowa rezystancja kontaktu dominuje w wyniku. Typowe jest też, że wynik bywa niestabilny (zmienia się po poruszeniu przewodu lub obciążeniu obwodu).
Warto ćwiczyć: (1) rozpoznawanie, jak biegnie pętla zwarcia w TN-S, (2) skutki luźnych połączeń i przerw PE/N, (3) związek między ZS a prądem zwarcia, (4) czytanie tabel z wynikami i wyciąganie wniosku "lokalna vs globalna" usterka. Pomagają też przykładowe protokoły pomiarów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podwyższona wartość ZS w pojedynczym pomieszczeniu najczęściej wynika ze wzrostu rezystancji w torze pętli zwarcia, np. przez poluzowany zacisk przewodu liniowego (L) w gnieździe lub puszce.

Źródła:

  • PN-HD 60364-6, Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Część 6: Sprawdzanie (wymagania dotyczące badań i pomiarów instalacji)
  • PN-EN 61557-3, Bezpieczeństwo elektryczne w niskonapięciowych sieciach elektroenergetycznych do 1000 V AC i 1500 V DC — Urządzenia do sprawdzania, pomiaru lub monitorowania środków ochronnych — Część 3: Impedancja pętli zwarcia

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o pomiarach ochronnych instalacji elektrycznych (pętla zwarcia, ciągłość PE, rezystancja izolacji)
  • Instrukcje obsługi mierników impedancji pętli zwarcia (opis trybów pomiaru i typowych komunikatów błędów)
  • Opracowania SEP dotyczące ochrony przeciwporażeniowej i sprawdzania instalacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego