KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 36.
W układzie, którego schemat przedstawiono na rysunku, czujnik indukcyjny 2B2 jest nieaktywny. W tej sytuacji nie można
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z układem mechatronicznym, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieaktywny czujnik 2B2 nie wysterowuje cewki przekaźnika K2, więc styk zwierny K2 pozostaje otwarty.
Skoro lampka H2 jest zasilana przez styk K2, nie ma dla niej zamkniętej drogi prądu i nie da się jej włączyć. Pozostałe operacje nie wynikają bezpośrednio z braku sygnału 2B2.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest prześledzenie zależności: czujnik → cewka przekaźnika → stan styku → zasilanie lampki.

Czujnik indukcyjny 2B2 w stanie aktywnym zamyka (udostępnia) obwód sterujący cewką przekaźnika K2. Jeżeli 2B2 jest nieaktywny, to cewka K2 nie jest wysterowana, a przekaźnik pozostaje w stanie spoczynku. W stanie spoczynku styk zwierny (NO) przekaźnika K2 pozostaje otwarty.

Lampka H2 jest zasilana przez styk zwierny K2, więc do jej zaświecenia potrzebne jest zamknięcie tego styku. Gdy 2B2 jest nieaktywny, styk K2 się nie zamyka, a w torze H2 powstaje przerwa. To oznacza, że nie można włączyć lampki sygnalizacyjnej H2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "włączyć lampki sygnalizacyjnej H1" – H1 nie jest zasilana wyłącznie przez K2. Jej tor obejmuje styk K3 oraz równoległe połączenie styków K1 i K2. Równoległe połączenie oznacza logikę OR: wystarczy, że zamknie się jeden z tych styków (np. K1), aby istniała droga zasilania. Sam brak sygnału 2B2 nie przekreśla zatem możliwości włączenia H1.
  • "wyłączyć lampki sygnalizacyjnej H1" – z nieaktywnego 2B2 nie wynika automatycznie, że H1 nie da się wyłączyć; zależy to od stanu elementów sterujących (np. K3/S1 oraz K1) i tego, czy H1 w ogóle świeci. Brak 2B2 nie jest jednoznaczną blokadą tej czynności.
  • "wyłączyć lampki sygnalizacyjnej H2" – gdy 2B2 jest nieaktywny, H2 i tak nie otrzymuje zasilania (brak zamkniętego styku K2), więc rozumowanie "nie można wyłączyć" jest nieadekwatne: układ nie wskazuje, by wyłączenie H2 było niemożliwe; przeciwnie, H2 nie powinna się zaświecić.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich schematach zawsze zacznij od ustalenia, które elementy sterują cewkami (K1, K2, K3), a potem sprawdź, jakie styki tych przekaźników leżą w torze zasilania odbiornika (H1, H2). Połączenie szeregowe styków działa jak AND, a równoległe jak OR.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najczęściej oznacza to brak sygnału wyjściowego czujnika, czyli brak "zamknięcia" toru sterowania.

W praktyce cewka przekaźnika powiązana z czujnikiem nie dostaje zasilania, a przekaźnik pozostaje w stanie spoczynku (styki w pozycji podstawowej).

Styk zwierny (NO) w stanie spoczynku jest otwarty, czyli przerywa obwód.

Dopiero po zasileniu cewki przekaźnika styk się zamyka i umożliwia przepływ prądu do odbiornika, np. lampki sygnalizacyjnej.

Bo 2B2 steruje cewką K2, a H2 jest zasilana przez styk zwierny K2.

Gdy 2B2 jest nieaktywny, K2 nie zadziała, styk K2 pozostaje otwarty i w torze H2 nie ma zamkniętej drogi prądu, więc H2 nie może się zaświecić.

Trzeba prześledzić tor od "+" zasilania do lampki i dalej do "-" (lub masy) i wskazać wszystkie elementy po drodze.

Jeśli w torze jest styk przekaźnika, ustal, czy to styk zwierny czy rozwierny i od której cewki zależy jego położenie.

Połączenie równoległe oznacza logikę OR: wystarczy, że zamknie się jeden z równoległych styków, aby prąd popłynął.

W efekcie H1 może otrzymać zasilanie nawet wtedy, gdy jeden z przekaźników (np. K2) nie zadziała, o ile zadziała drugi (K1).

Typowe błędy to mylenie styków NO z NC, zakładanie że "nieaktywny czujnik" zawsze coś wyłącza, oraz pomijanie wpływu elementów w szeregu (np. dodatkowego styku lub przycisku).

Pomaga systematyczne śledzenie toru prądu i rozpisanie warunków zadziałania.

Gdy jej tor zasilania ma "obejście" w postaci połączenia równoległego styków lub alternatywnego warunku załączenia.

Wtedy zadziałanie innego przekaźnika może zamknąć drogę prądu, mimo że element powiązany z uszkodzonym czujnikiem pozostaje w spoczynku.

W szeregu elementy leżą jeden za drugim w jednej linii toru prądowego – prąd popłynie dopiero, gdy wszystkie warunki są spełnione (AND).

Równolegle tworzą "dwie gałęzie" – wystarczy spełnienie jednego warunku (OR).

Nie zawsze da się to ocenić jednym zdaniem bez znajomości całego toru i stanu pozostałych elementów.

Brak sygnału może uniemożliwiać włączenie (np. gdy lampka zależy od styku NO), ale kwestia "wyłączenia" zależy od tego, czy lampka była zasilana i jakie inne warunki utrzymują jej świecenie.

Ćwicz na prostych układach: czujnik → przekaźnik → styk → odbiornik, a potem dodawaj gałęzie równoległe i elementy w szeregu.

Na egzaminie stosuj metodę "toru prądowego": zaznacz na schemacie, gdzie jest przerwa w obwodzie przy danym stanie czujników i przekaźników.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe operacje nie wynikają bezpośrednio z braku sygnału 2B2.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z czytania schematów elektrycznych układów sterowania (24 V DC)
  • Instrukcje/kompendia producentów dotyczące przekaźników i ich styków (NO/NC) – ogólne zasady
  • Ćwiczenia z analizy logiki przekaźnikowej (połączenia szeregowe i równoległe styków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego