KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 4.
W wyniku udaru mózgu u podopiecznego wystąpiła afazja czuciowa. Oznacza to, że podopieczny
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Afazja czuciowa to przede wszystkim zaburzenie rozumienia mowy: osoba słyszy dźwięki, ale nie rozumie znaczenia wypowiadanych słów i zdań. Całkowita utrata mówienia dotyczy innych postaci afazji, zaburzenia artykulacji to typowo dyzartria, a trudność nazywania to anomia.

Pełne wyjaśnienie:

W udarze mózgu mogą pojawić się różne zaburzenia komunikacji, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie. Kluczowe jest rozróżnienie, czy problem dotyczy języka (afazja), czy raczej wykonania ruchów mowy (dyzartria).

Odpowiedź "nie rozumie słów słyszanych." jest właściwa, ponieważ afazja czuciowa (często opisywana jako afazja recepcyjna/Wernickego) wiąże się głównie z zaburzeniem rozumienia mowy. Podopieczny może słyszeć, ale znaczenie wypowiedzi jest dla niego niejasne, co utrudnia współpracę przy poleceniach i rozmowie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "ma całkowicie zniesioną zdolność mówienia." – całkowity brak mowy nie jest typowym, definicyjnym objawem afazji czuciowej. W praktyce spotyka się różne nasilenie zaburzeń, a brak mówienia bardziej kojarzy się z ciężką afazją ekspresyjną lub globalną.
  • "podczas wypowiedzi ma zaburzenia artykulacyjne." – zaburzenia artykulacji (niewyraźna mowa, bełkotliwość) częściej wynikają z dyzartrii, czyli problemu z kontrolą mięśni mowy, a nie z zaburzeń językowych typowych dla afazji.
  • "ma trudności z nazywaniem przedmiotów, stanów czy zjawisk." – trudność w nazywaniu to anomia i może współwystępować z afazją, ale sama w sobie nie jest najbardziej charakterystycznym opisem afazji czuciowej w porównaniu z zaburzeniem rozumienia.

Wskazówka opiekuńcza: przy podejrzeniu zaburzeń rozumienia warto stosować krótkie komunikaty, mówić wolniej, używać gestów i pokazów, potwierdzać zrozumienie oraz zgłosić potrzebę konsultacji specjalistycznej (np. logopedycznej/neurologopedycznej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja czuciowa to zaburzenie językowe, w którym głównym problemem jest rozumienie mowy. Osoba słyszy, ale ma trudność ze zrozumieniem znaczenia słów i zdań. Może też mieć kłopot z rozumieniem dłuższych poleceń i pytań.
W afazji problem dotyczy języka: rozumienia, dobierania słów, budowania zdań. W dyzartrii język bywa zachowany, ale mowa jest niewyraźna z powodu zaburzeń pracy mięśni (artykulacja, oddech, fonacja). To różne mechanizmy i inne wsparcie w opiece.
Uszkodzenie określonych obszarów mózgu może zaburzać przetwarzanie znaczenia mowy. Dźwięk dociera do ucha, ale mózg ma trudność z przypisaniem mu sensu. Dlatego podopieczny może reagować nieadekwatnie lub wyglądać na "ignorującego" polecenia.
Stosuj krótkie zdania, proste słowa i spokojne tempo. Wspieraj przekaz gestem, pokazem lub wskazaniem przedmiotu. Po każdej informacji sprawdź zrozumienie (np. prośba o pokazanie). Unikaj mówienia kilku poleceń naraz.
Najczęściej widać trudność w rozumieniu pytań i poleceń, dezorientację w rozmowie, mylenie znaczeń oraz kłopoty w odpowiednim reagowaniu. Podopieczny może mówić płynnie, ale jego wypowiedzi mogą być nieadekwatne do sytuacji, bo nie rozumie treści rozmowy.
Nie musi. Całkowity brak mowy nie jest typowym, definicyjnym objawem afazji czuciowej. W praktyce obraz może się różnić, ale sednem jest zaburzone rozumienie. Trudności w mówieniu mogą współistnieć, jednak nie są tu najważniejsze.
Trudność w nazywaniu to zwykle anomia – problem z przypomnieniem sobie słowa. Może występować samodzielnie lub jako element afazji, ale nie jest tym samym co afazja czuciowa. W opiece pomaga podpowiadanie (np. pierwsza sylaba) i używanie obrazków.
Gdy po udarze utrzymują się problemy z rozumieniem mowy, wykonywaniem poleceń, komunikacją lub pojawiają się nieadekwatne odpowiedzi. Wczesne zgłoszenie do lekarza i logopedy/neurologopedy pomaga dobrać terapię i strategie komunikacji, co poprawia bezpieczeństwo opieki.
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie każdego problemu z mówieniem z afazją oraz mylenie afazji z dyzartrią. Uczniowie często wybierają odpowiedź o niewyraźnej artykulacji, bo jest łatwo obserwowalna, zamiast sprawdzić, czy problemem nie jest rozumienie.
Tak, bo podopieczny może nie rozumieć poleceń dotyczących zmiany pozycji, higieny czy przyjmowania posiłków i leków. Może to zwiększać ryzyko oporu, lęku albo błędnego wykonania czynności. Dlatego ważne są komunikaty proste, pokaz i potwierdzanie zrozumienia.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że afazja czuciowa to przede wszystkim zaburzenie rozumienia mowy: osoba słyszy dźwięki, ale nie rozumie znaczenia wypowiadanych słów i zdań.

Źródła:

  • MSD Manuals (wersja dla pacjentów) – strona "Afazja" (Aphasia), https://www.msdmanuals.com/pl/dom/choroby-m%C3%B3zgu-rdzenia-kr%C4%99gowego-i-nerw%C3%B3w/zaburzenia-funkcji-m%C3%B3zgu/afazja - dostęp 2026-02-28
  • National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS) – "Aphasia Information Page", https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/aphasia - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL) – "Afazja Wernickego", https://pl.wikipedia.org/wiki/Afazja_Wernickego - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z neurologopedii dla opiekunów (komunikacja z osobą z afazją)
  • Podstawowe kompendia neurologii/rehabilitacji poudarowej (część: zaburzenia mowy i języka)
  • Zalecenia praktyczne placówek rehabilitacyjnych dotyczące komunikacji wspomagającej (AAC) u dorosłych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego