KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 15.
W źle wietrzonych pryzmach ziemniaków, wysoka temperatura i wilgotność względna powietrza, a także wzrost stężenia CO2 w atmosferze mogą powodować w przechowywanych bulwach rozwój
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pryzmach źle wietrzonych rośnie temperatura i wilgotność, a wymiana gazowa jest ograniczona, więc wzrasta stężenie CO₂. Taki "ciepły i mokry" mikroklimat sprzyja rozwojowi patogenów powodujących rozkład tkanek bulw i ich gnicie, typowe dla mokrej zgnilizny.

Pełne wyjaśnienie:

W przechowalnictwie ziemniaków kluczowe jest utrzymanie stabilnego mikroklimatu oraz skutecznej wymiany powietrza w pryzmie lub przechowalni. Gdy pryzma jest źle wietrzona, w jej wnętrzu kumuluje się ciepło i para wodna, a jednocześnie utrudnione jest odprowadzanie gazów powstających w wyniku oddychania bulw i mikroorganizmów. Skutkiem są: wysoka temperatura, wysoka wilgotność względna oraz podwyższone stężenie CO₂.

Takie warunki sprzyjają chorobom, które rozwijają się intensywnie przy dużej wilgotności i ograniczonym przewietrzaniu. Odpowiedź "mokrej zgnilizny" jest zgodna z opisem, ponieważ jest to choroba przechowalnicza prowadząca do rozmiękania i gnicia tkanek bulwy, a ryzyko jej wystąpienia rośnie, gdy bulwy są przechowywane w warunkach sprzyjających szybkiemu namnażaniu drobnoustrojów i utrzymywaniu wilgoci.

Pozostałe propozycje nie pasują do podanych warunków wprost:

  • "czarnej nóżki" – nazwa jest najczęściej kojarzona z problemami zdrowotnymi roślin w okresie wegetacji (część nadziemna i podstawa łodygi), więc wybór bywa efektem przeniesienia skojarzeń z pola na przechowalnię.
  • "parcha zwykłego" – to wada/choroba skórki o innym tle; nie jest typowym skutkiem beztlenowych, bardzo wilgotnych warunków w pryzmie.
  • "rizoktoniozy" – jest głównie kojarzona z infekcjami związanymi z glebą i wczesnym rozwojem roślin, a nie z szybkim gnilnym rozkładem bulw wynikającym ze słabej wentylacji.

W praktyce, aby ograniczać straty, należy dbać o: właściwą wentylację pryzm, niedopuszczanie do "zaparzenia" bulw, kontrolę temperatury i wilgotności oraz usuwanie uszkodzonych bulw, które przyspieszają rozwój zgnilizn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Źle wietrzona pryzma to taka, w której powietrze nie wymienia się skutecznie w całej masie bulw. W praktyce oznacza to gromadzenie ciepła i wilgoci oraz słabsze odprowadzanie gazów z oddychania (m.in. CO₂), co pogarsza warunki przechowywania.
Wysoka wilgotność ułatwia rozwój drobnoustrojów i utrzymuje mokre powierzchnie bulw. W takich warunkach szybciej dochodzi do rozkładu tkanek, zwłaszcza gdy bulwy są uszkodzone mechanicznie. To zwiększa ryzyko chorób przechowalniczych związanych z gniciem.
CO₂ rośnie głównie przez oddychanie bulw oraz aktywność mikroorganizmów. Gdy wentylacja jest niewystarczająca, gaz nie jest odprowadzany na zewnątrz i kumuluje się w pryzmie. To jest sygnał, że wymiana powietrza działa zbyt słabo.
Zbyt wysoka temperatura przyspiesza oddychanie bulw, podnosi straty masy i pogarsza jakość. Jednocześnie tworzy lepsze warunki do rozwoju patogenów oraz nasila problem "zaparzenia" pryzmy. W połączeniu z wilgocią zwiększa ryzyko zgnilizn.
Mokra zgnilizna to choroba przechowalnicza prowadząca do rozmiękania i rozpadu tkanek bulwy, często z wyciekiem soków i nieprzyjemnym zapachem. Zwykle rozwija się intensywniej tam, gdzie jest ciepło, wilgotno i brakuje dobrej wentylacji oraz gdzie są uszkodzenia bulw.
"Czarna nóżka" jest najczęściej kojarzona z objawami na roślinach w trakcie wegetacji (np. u podstawy łodygi). Pytanie opisuje warunki w pryzmie podczas przechowywania i skutki złej wentylacji, więc bardziej pasuje choroba typowo przechowalnicza związana z gniciem bulw.
Choroby przechowalnicze silnie zależą od mikroklimatu magazynu (temperatura, wilgotność, przewietrzanie) i często prowadzą do gnicia lub pogorszenia jakości bulw w czasie składowania. Choroby polowe są zwykle związane z glebą, pogodą i stanem roślin w sezonie oraz objawami na częściach nadziemnych.
Najczęstsze błędy to słaba wentylacja, zbyt wysoka wilgotność, brak kontroli temperatury oraz składowanie bulw uszkodzonych lub nieodsianych. Duże znaczenie ma też zanieczyszczenie przechowalni resztkami roślinnymi i brak higieny, co ułatwia przetrwanie patogenów.
Wentylację należy poprawić, gdy obserwuje się nagrzewanie pryzmy, skraplanie pary wodnej, "zaparzenie" bulw lub narastanie przykrych zapachów. W praktyce sygnałem jest też pogarszająca się jakość partii przy braku innych przyczyn. Szybka reakcja ogranicza straty.
Ucz się powiązań: warunki przechowywania → procesy fizjologiczne bulw → ryzyko chorób i strat. Zapamiętaj, co oznacza zła wentylacja (ciepło, wilgoć, CO₂) i jakie problemy wtedy dominują. Ćwicz rozróżnianie chorób polowych, przechowalniczych i mechanicznych uszkodzeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W pryzmach źle wietrzonych rośnie temperatura i wilgotność, a wymiana gazowa jest ograniczona, więc wzrasta stężenie CO₂."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zgnilizna mokra" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zgnilizna_mokra (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Soft rot" – https://en.wikipedia.org/wiki/Soft_rot (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Pectobacterium carotovorum" – https://en.wikipedia.org/wiki/Pectobacterium_carotovorum (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Aktualne poradniki i zalecenia dotyczące przechowywania ziemniaków (instytuty rolnicze, ośrodki doradztwa)
  • Podręczniki z fitopatologii rolniczej (choroby przechowalnicze bulw)
  • Materiały szkoleniowe z technologii produkcji roślinnej i przechowalnictwa płodów rolnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego