KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 36.
Wartość mocy czynnej wskazana przez watomierz wynosi
Ilustracja przedstawia miernik elektryczny, prawdopodobnie watomierz, używany do pomiaru mocy czynnej w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Watomierz analogowy odczytuje się w działkach, a następnie przelicza przez stałą przyrządu.
Stała C=(Un×In)/100. Dla Un=200 V i In=2,5 A: C=5 W/dz. Przy wskazaniu 65 działek moc wynosi 65×5=325 W, a nie 65 W ani 500 W (pełny zakres).

Pełne wyjaśnienie:

Watomierz analogowy nie zawsze pokazuje wynik bezpośrednio w watach dla dowolnych ustawień. Najpierw wybiera się zakres napięciowy (Un) i zakres prądowy (In), a następnie odczytuje wychylenie wskazówki na skali w działkach.

Jeżeli skala ma 0–100 działek, to pełne wychylenie (100 działek) odpowiada mocy równej iloczynowi ustawionych zakresów: Pmax = Un × In. Z tego wynika stała przyrządu (ile watów przypada na jedną działkę):
C = (Un × In) / 100 [W/dz].

Dla ustawień Un=200 V oraz In=2,5 A otrzymujemy:
Un × In = 200 × 2,5 = 500 W, więc
C = 500/100 = 5 W/dz.

Wskazówka znajduje się na 65 działkach, dlatego wynik pomiaru mocy czynnej wynosi:
P = 65 × 5 = 325 W.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "65 W" to typowy błąd polegający na przepisaniu samego odczytu ze skali (65 działek) bez przeliczenia przez stałą.
  • "500 W" to moc odpowiadająca pełnemu zakresowi (maksimum), czyli 100 działkom, a nie aktualnemu wychyleniu 65.
  • "130 W" może wynikać z użycia błędnej stałej (np. 2 W/dz) albo pomylenia zakresów, ale nie zgadza się z poprawnym przeliczeniem dla podanych nastaw.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) policz C z zakresów i maksymalnej liczby działek, (2) pomnóż C przez odczyt działek. To zapobiega myleniu "działek" z "watami".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj ustawione zakresy: napięciowy Un i prądowy In. Potem policz stałą przyrządu: C=(Un×In)/100 [W/dz]. Na końcu odczyt w działkach pomnóż przez C. Dopiero ten iloczyn jest mocą czynną w watach.
Działki są tylko wskazaniem względnym zależnym od zakresów. Ta sama pozycja wskazówki (np. 65) będzie oznaczała inną moc, gdy zmienisz Un lub In. Dopiero przeliczenie przez stałą C (W/dz) zamienia działki na fizyczną wartość mocy.
Stała C mówi, ile watów przypada na jedną działkę skali dla wybranych zakresów. Liczy się ją z zakresów i maksymalnej liczby działek skali. Dzięki temu można szybko przeliczyć odczyt wskazówki (w działkach) na moc w watach.
Najpierw liczysz moc pełnego zakresu: Un×In = 200×2,5 = 500 W. Jeśli skala ma 0–100 działek, to stała wynosi C=500/100=5 W/dz. Potem każdą działkę traktujesz jako 5 W.
Moc pełnego zakresu to Un×In (dla skali 0–100 odpowiada 100 działkom). To nie jest wynik pomiaru, tylko maksimum, jakie można zmierzyć przy danych nastawach. Wynik pomiaru dostaniesz dopiero po uwzględnieniu faktycznego wychylenia wskazówki.
Najczęściej: (1) podanie odczytu w działkach jako watów, (2) podanie mocy pełnego zakresu Un×In zamiast wyniku, (3) pomylenie ustawień pokręteł Un i In, (4) przyjęcie złej liczby działek skali (np. 50 zamiast 100).
W ogólności dla prądu przemiennego moc czynna to P=U×I×cosφ. W zadaniach z watomierzem analogowym często zakłada się, że przyrząd i układ są tak dobrane, iż odczyt po przeliczeniu daje moc czynną. Gdy cosφ≠1, sam iloczyn U×I byłby mocą pozorną.
Skala 0–100 oznacza, że pełne wychylenie wskazówki to 100 działek. Wtedy stała przyrządu ma postać C=(Un×In)/100. Gdyby skala miała inną liczbę działek, w mianowniku musiałaby znaleźć się właśnie ta maksymalna liczba działek.
Podczas uruchamiania i diagnostyki urządzeń: np. ocena obciążenia napędu, kontrola poboru mocy przez grzałkę, silnik lub zasilacz, wykrywanie przeciążeń i nieprawidłowych nastaw. Pomiar mocy pomaga ocenić sprawność i stan elementów wykonawczych.
Sprawdź dwa ograniczenia: wynik musi być mniejszy od Un×In (pełny zakres). Dla 65/100 skali oczekuj ok. 65% pełnej mocy. Jeśli wychodzi 500 W, 65 W albo wartość większa niż 500 W, to sygnał, że pomyliłeś przeliczenie lub zakres.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Watomierz analogowy odczytuje się w działkach, a następnie przelicza przez stałą przyrządu.Stała C=(Un×In)/100."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Watomierz" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Watomierz (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Moc czynna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_czynna (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych z miernictwa elektrycznego (temat: pomiar mocy watomierzem)
  • Materiały dydaktyczne o odczycie przyrządów analogowych i błędach pomiaru
  • Karty katalogowe/ instrukcje obsługi watomierzy laboratoryjnych (zakresy i skale)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego