KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 34.
Które wejście służy do ustawiania wartości początkowej licznika góra/dół (CTUD)?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy elementu logicznego w kształcie pionowego prostokąta.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Wejście LPV (Load Preset Value)" służy do załadowania wartości początkowej licznika CTUD z wejścia PV (wartości zadanej). "Wejście zerujące" resetuje licznik wyłącznie do 0, więc nie pozwala ustawić dowolnej wartości startowej. Progi włączenia/wyłączenia nie są wejściami ustawiającymi wartość licznika.

Pełne wyjaśnienie:

W liczniku góra/dół CTUD (zgodnym z IEC 61131-3) występuje rozróżnienie między resetem a ładowaniem wartości początkowej. Ustawienie wartości początkowej oznacza możliwość wprowadzenia do licznika dowolnej wartości startowej (w dozwolonym zakresie licznika), aby zliczanie mogło rozpocząć się od tej liczby.

Odpowiedź "wejście LPV (Load Preset Value)" jest poprawna, ponieważ wejście LPV powoduje załadowanie do licznika wartości zadanej podanej na wejściu PV (Preset Value). Przykład praktyczny: gdy chcesz odliczać w dół od 100, ustawiasz PV=100 i uaktywniasz LPV, aby bieżąca wartość licznika przyjęła 100.

Odpowiedź "wejście zliczające" jest niepoprawna, bo wejścia zliczające (typowo CU/CD) jedynie inkrementują lub dekrementują aktualną wartość o 1 (zależnie od zbocza), a nie ustawiają konkretnej wartości początkowej.

Odpowiedzi "wartość progowa włączenia" oraz "wartość progowa wyłączenia" nie pasują do zadania, ponieważ progi dotyczą zwykle warunków sygnalizacji/porównań (często realizowanych jako wyjścia lub oddzielne bloki porównujące), a nie wejść, które ładują bieżącą wartość licznika. W samym CTUD istotne jest to, że R (Reset) ustawia zawsze 0, natomiast LPV ładuje wartość z PV — i właśnie to spełnia definicję ustawiania wartości początkowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "wartość początkowa/dowolna wartość startowa", szukaj funkcji typu load/preset (LPV+PV). Jeśli pojawia się "do zera", wtedy właściwe jest resetowanie (R).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
LPV (Load Preset Value) to wejście służące do załadowania do licznika wartości zadanej z wejścia PV. Dzięki temu licznik może rozpocząć pracę od dowolnej wartości początkowej (np. 100), a nie tylko od zera.
Wejście R (Reset) ma funkcję specjalną: ustawia bieżącą wartość licznika na 0 niezależnie od nastaw. To reset, czyli tylko jeden szczególny przypadek ustawienia wartości, a nie mechanizm ładowania dowolnej wartości startowej.
PV (Preset Value) jest wejściem, na którym podajesz wartość zadaną do załadowania. Samo PV zwykle nie zmienia jeszcze licznika — dopiero aktywacja LPV powoduje przeniesienie wartości PV do aktualnej wartości licznika.
Ustaw na wejściu PV wartość 100, a następnie uaktywnij LPV, aby licznik załadował tę wartość jako bieżącą. Potem możesz zliczać w górę (CU) lub w dół (CD) w zależności od potrzeb programu.
Najczęściej myli się reset (R) z ładowaniem nastawy (LPV+PV). Drugi błąd to traktowanie progów/wyjść sygnalizacyjnych jako wejść sterujących licznikiem. Warto zapamiętać: R=0, LPV=PV.
Wejścia zliczające (najczęściej CU i CD) zmieniają bieżącą wartość licznika o 1 na określonym zboczu sygnału. Służą do inkrementacji lub dekrementacji, ale nie pozwalają "wstawić" konkretnej wartości początkowej tak jak LPV.
Resetu R używa się wtedy, gdy licznik ma wrócić do zera, np. po zakończeniu cyklu, po zatrzymaniu awaryjnym, po skasowaniu błędu lub przy rozpoczęciu nowej serii. Do ustawienia startu od innej liczby stosuje się LPV.
Tylko w wąskim sensie: reset ustawia wartość początkową równą 0. Jeśli pytanie dotyczy ogólnego "ustawiania wartości początkowej" (czyli dowolnej), poprawna jest funkcja ładowania nastawy (LPV), a nie reset.
W typowym schemacie blokowym PLC wejścia są po lewej stronie bloku (np. CU, CD, LPV, R, PV), a wyjścia po prawej (np. QU, QD, CV). To ułatwia szybkie odczytanie, czym sterujesz, a co tylko odczytujesz.
Przećwicz na prostych programach: zliczanie w górę i w dół, reset do zera oraz ładowanie wartości początkowej. Rób testy, w których musisz wskazać właściwe wejście (LPV, R, CU, CD) i opisać skutek jego aktywacji.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Wejście LPV (Load Preset Value)" służy do załadowania wartości początkowej licznika CTUD z wejścia PV (wartości zadanej).

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages, opis standardowych bloków funkcyjnych liczników (CTU/CTD/CTUD) i wejść typu Reset/Load/Preset
  • CODESYS Online Help: "Standard Function Blocks" / licznik CTUD (opis wejść LPV i PV) - https://help.codesys.com/ (sekcja dotycząca CTUD) - dostęp 2026-03-14
  • Siemens Industry Online Support / TIA Portal Help: opis liczników IEC (np. CTUD/CTUD_INT) i znaczenia wejść Load/Preset/Reset - https://support.industry.siemens.com/ (dokumentacja funkcji licznikowych IEC) - dostęp 2026-03-14

Materiały:

  • Dokumentacja/Help środowiska PLC (np. CODESYS) dla bloków liczników IEC
  • Fragmenty IEC 61131-3 dotyczące standardowych bloków funkcyjnych (CTU/CTD/CTUD)
  • Zadania praktyczne z programowania PLC: liczniki, timery, inicjalizacja zmiennych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego