KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 20.
Wskaż liczbę netto arkuszy RA2 niezbędnych do wydrukowania 4 000 sztuk akcydensów formatu A5.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz RA2 mieści 8 użytków A5 przy korzystnym obrocie formatu (4 wzdłuż dłuższego boku i 2 wzdłuż krótszego). Liczbę arkuszy netto oblicza się dzieląc nakład przez liczbę użytków na arkuszu:
4000 / 8 = 500
Dlatego potrzebne jest 500 arkuszy RA2.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć liczbę netto arkuszy RA2 potrzebnych do wydrukowania 4000 sztuk akcydensów w formacie A5, trzeba najpierw ustalić, ile użytków A5 da się ułożyć na jednym arkuszu RA2 (impozycja).

1) Ustal liczbę użytków A5 na RA2
Kluczowe jest dopuszczenie obrotu użytku (A5 można układać "w poprzek" lub "wzdłuż" arkusza). W praktyce sprawdza się oba układy i wybiera ten, który daje więcej użytków. Dla RA2 typowy korzystny układ pozwala uzyskać 8 użytków A5 na arkuszu (4×2).

2) Oblicz liczbę arkuszy netto
"Netto" oznacza, że liczymy wyłącznie arkusze potrzebne do uzyskania wymaganej liczby produktów, bez doliczania makulatury, rozruchu czy zapasu. Zatem:

liczba arkuszy netto = nakład / liczba użytków na arkuszu

Podstawiamy dane:
4000 / 8 = 500

Wniosek: poprawna jest odpowiedź "500 sztuk."

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "600 sztuk." oznaczałoby, że z jednego arkusza wychodzi ok. 6,67 użytku, co nie ma sensu technologicznego (użytek musi być liczbą całkowitą) i zwykle wynika z nieuwzględnienia właściwego obrotu/układu.
  • "700 sztuk." odpowiadałoby ok. 5,71 użytku na arkusz; to typowy efekt strzelania lub mylenia RA2 z innym formatem arkusza.
  • "800 sztuk." odpowiadałoby 5 użytkom na arkusz; to częsty błąd polegający na przyjęciu zbyt "zachowawczego" układu i pominięciu, że A5 można ułożyć w orientacji dającej 8 użytków.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawiają się formaty arkusza i użytku, zawsze (1) wyznacz liczbę użytków na arkuszu, (2) dopiero potem dziel nakład. Jeśli wynik nie jest całkowity, sprawdź orientację użytków lub czy trzeba zaokrąglić w górę (tu nie ma takiej potrzeby).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
RA2 to format arkusza "surowego" (RA), większy od odpowiadających mu formatów serii A. Stosuje się go, aby po zadruku i obróbce (cięcie, spady) uzyskać docelowe formaty. W praktyce RA ułatwia zaplanowanie marginesów i paserów.
Najpierw ustal, ile użytków (produktów) mieści się na jednym arkuszu przy najlepszym ułożeniu. Potem zastosuj wzór: arkusze netto = nakład / użytki na arkuszu. "Netto" oznacza bez doliczania zapasu i makulatury, o ile zadanie nie podaje inaczej.
Obrót użytku często pozwala zmieścić więcej sztuk na arkuszu, bo wykorzystuje wymiary arkusza efektywniej. Pominięcie obrotu to częsty błąd: prowadzi do zaniżenia liczby użytków na arkuszu, a przez to do zawyżenia liczby arkuszy potrzebnych do produkcji.
"Netto" to minimalna liczba arkuszy potrzebna, aby uzyskać wymagany nakład przy założonej liczbie użytków na arkuszu. "Brutto" uwzględnia dodatkowe arkusze na rozruch, próby, możliwe błędy druku oraz zapas na obróbkę. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba czytać, które pojęcie podano.
Najczęściej: (1) przyjęcie złego formatu arkusza (RA vs SRA), (2) nieuwzględnienie obrotu A5, (3) dzielenie nakładu przez przypadkową liczbę bez ustalenia użytków, (4) doliczenie makulatury mimo braku danych, (5) błędne zaokrąglanie wyniku.
Stosuj szybki test "dzielenia wymiarów": sprawdź oba ułożenia (normalne i po obrocie). W praktyce liczysz, ile razy krótszy bok użytku mieści się w jednym wymiarze arkusza i ile razy dłuższy bok mieści się w drugim, a potem mnożysz te dwie liczby.
Jeśli zadanie nie podaje spadów/marginesów ani nie wymaga ich doliczenia, zwykle zakłada się obliczenie "formatowe", czyli czyste dopasowanie użytków. Gdy spady są istotne, egzamin zazwyczaj podaje ich wartość lub wymaga obliczeń "brutto" z zapasem.
Zaokrąglasz w górę, gdy dzielenie nakładu przez liczbę użytków daje wynik niecałkowity, bo nie da się zużyć "części arkusza" w sensie planowania nakładu. Wyjątkiem są sytuacje, gdy zadanie dopuszcza łączenie nakładów lub produkcję mieszaną, ale to musi wynikać z treści.
Akcydensy to druki użytkowe, zwykle krótkoseryjne lub średnioseryjne, np. zaproszenia, ulotki, blankiety, bilety, wizytówki. W kontekście obliczeń produkcyjnych ważne jest, że często drukuje się je w układach wieloużytkowych, aby ograniczyć koszt papieru i przyspieszyć obróbkę.
Ćwicz: (1) rozpoznawanie formatów A i arkuszowych (RA/SRA), (2) liczenie użytków w dwóch orientacjach, (3) przeliczanie nakładu na arkusze netto i brutto, (4) zadania z zaokrąglaniem i zapasem. Dobrą metodą jest robienie krótkich tabel: format, użytki, dzielenie, wynik.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że arkusz RA2 mieści 8 użytków A5 przy korzystnym obrocie formatu (4 wzdłuż dłuższego boku i 2 wzdłuż krótszego).

Źródła:

  • ISO – platforma norm (karta normy ISO 216 dotyczącej formatów serii A): https://www.iso.org/standard/36631.html (dostęp: 2026-03-05)
  • ISO – platforma norm (karta normy ISO 217 dotyczącej formatów surowych RA i SRA): https://www.iso.org/standard/20275.html (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z impozycji i arkuszowości stosowane w kształceniu poligraficznym (skrypty szkolne)
  • Karty technologiczne/poradniki producentów oprogramowania do impozycji (np. moduły impozycyjne RIP/DFE) – rozdziały o użytkach i arkuszach
  • Normy dotyczące formatów papieru (seria A oraz formaty RA) – do weryfikacji wymiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego