W układach strojenia napięciowego (często spotykanych w torach radiowych i filtrach selektywnych) napięcie +Uvar zwykle służy do sterowania diodą pojemnościową (warikapem) pracującą w polaryzacji wstecznej. Kluczowa zależność jest jakościowa: gdy rośnie napięcie wsteczne na warikapie, jego pojemność złącza maleje.
Obwód rezonansowy można traktować jak układ LC o częstotliwości rezonansowej zależnej od indukcyjności i pojemności. Dla idealnego modelu obowiązuje relacja: im mniejsza pojemność C, tym większa częstotliwość rezonansowa. Zatem zwiększenie +Uvar (czyli "mocniejsze" wysterowanie warikapu) prowadzi do wzrostu częstotliwości rezonansowej. Na wykresie amplituda–częstotliwość oznacza to przesunięcie charakterystyki w prawo (nowa częstotliwość rezonansowa jest większa od fr).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Przesunięcie w lewo (mniejsza od fr)" odpowiadałoby sytuacji odwrotnej: wzrostu pojemności w obwodzie rezonansowym. To mogłoby się zdarzyć przy spadku napięcia wstecznego lub innym elemencie strojącym, ale nie przy typowym zwiększeniu napięcia strojenia warikapu.
- "Wzrost amplitudy sygnału wyjściowego przy fr" myli skutek strojenia z regulacją wzmocnienia. Zmiana +Uvar w torze strojenia zmienia głównie położenie częstotliwości rezonansowej (oś X), a nie "automatycznie" amplitudę w punkcie starego fr.
- "Pojawienie się składowej stałej na wyjściu" sugeruje przeniesienie napięcia sterującego na wyjście. W poprawnie zaprojektowanym układzie tor sterowania jest odseparowany (np. przez kondensatory/filtry), a sygnał wyjściowy pozostaje sygnałem zmiennym o przesuniętej częstotliwości rezonansu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz symboliczne Uvar przy obwodzie rezonansowym, najpierw ustal, czy steruje on pojemnością (warikap). Następnie zapamiętaj regułę: C maleje → fr rośnie, C rośnie → fr maleje.
