W tym zadaniu liczymy całkowity koszt bezpośredni transportu, czyli sumę kosztu paliwa i kosztu pracy kierowcy. Treść wyraźnie wskazuje te dwa składniki oraz podaje wszystkie potrzebne dane, dlatego nie dokładamy innych elementów (amortyzacji, serwisu, ubezpieczenia, opłat drogowych).
Koszt paliwa oblicza się z proporcji dla zużycia w jednostce L/100 km: bierzemy cenę paliwa (zł/L), mnożymy przez zużycie (L/100 km), a następnie przez liczbę "setek kilometrów" na trasie, czyli dystans/100. Dla 500 km jest to 5 odcinków po 100 km, więc zużycie paliwa wynosi 30 × 5 = 150 L, a koszt paliwa: 150 L × 5 zł/L = 750 zł.
Koszt pracy kierowcy to proste mnożenie stawki godzinowej przez czas: 20 zł/h × 10 h = 200 zł.
Całkowity koszt to suma: 750 zł + 200 zł = 950 zł. Zatem poprawne jest wyrażenie, które zawiera wyłącznie człon paliwowy i człon robocizny.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Każda z nich dodaje składnik 20 ton × 500 km. To typowy błąd: tonokilometr (t·km) jest miarą pracy przewozowej, ale sam w sobie nie jest kosztem, dopóki nie mamy stawki "zł za t·km". W zadaniu nie podano takiej stawki, więc mnożenie masy przez odległość nie tworzy wartości pieniężnej i nie powinno pojawić się w obliczeniach.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij składniki kosztu, które masz policzyć (paliwo, czas kierowcy), a dopiero potem podstaw dane. Jeśli jakaś liczba z treści nie ma przypisanej stawki kosztowej lub nie wpływa na podane zużycie, może być dystraktorem.
