KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 12.
Załóż, że masz do czynienia z obwodem równoległym, który składa się z dwóch rezystorów o wartościach 4 Ohm i 6 Ohm. Oblicz rezystancję zastępczą tego obwodu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla dwóch rezystorów połączonych równolegle obowiązuje zależność: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2.
Podstawiając R1=4 Ω i R2=6 Ω: 1/Rz = 1/4 + 1/6 = 3/12 + 2/12 = 5/12, więc Rz = 12/5 = 2,4 Ω. Wynik jest mniejszy niż 4 Ω, co jest cechą połączenia równoległego.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, natomiast prądy w gałęziach się sumują. Z tego powodu wygodnie opisuje się je przez konduktancję (odwrotność rezystancji). Dla rezystorów równoległych sumują się odwrotności rezystancji:

1/Rz = 1/R1 + 1/R2

Podstawiamy dane z zadania:

  • R1 = 4 Ω → 1/R1 = 1/4
  • R2 = 6 Ω → 1/R2 = 1/6

Dodajemy ułamki (wspólny mianownik 12):

1/Rz = 1/4 + 1/6 = 3/12 + 2/12 = 5/12

Odwracamy otrzymaną wartość:

Rz = 12/5 = 2,4 Ω

To ma sens fizyczny: w połączeniu równoległym rezystancja zastępcza jest zawsze mniejsza od najmniejszej rezystancji w gałęziach (tu mniejsza niż 4 Ω), bo dokładamy dodatkową drogę przepływu prądu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartość "10 Ω" odpowiada typowemu skojarzeniu z połączeniem szeregowym (4+6), ale w równoległym nie dodaje się rezystancji wprost. "5 Ω" jest mylące, bo leży między 4 a 6, jednak w równoległym wynik nie może być większy od 4 Ω. "1,5 Ω" byłoby zbyt małe w stosunku do danych; pojawia się zwykle przy błędnym przekształceniu wzoru lub pomyleniu kolejności działań na ułamkach.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób szybki test logiczny: dla połączenia równoległego wynik musi być mniejszy od najmniejszej rezystancji, a dla szeregowego większy od największej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Najpierw policz sumę odwrotności rezystancji, a potem odwróć wynik. Dla 4 Ω i 6 Ω: 1/Rz = 1/4 + 1/6 = 5/12, więc Rz = 12/5 = 2,4 Ω.
Bo dokładanie gałęzi równoległej tworzy dodatkową drogę przepływu prądu, czyli "ułatwia" przepływ. Matematycznie widać to we wzorze na odwrotności: dodajesz wartości dodatnie (1/R), więc 1/Rz rośnie, a Rz musi maleć i wyjść poniżej najmniejszej rezystancji.
Symbol Ω oznacza om, czyli jednostkę rezystancji. W zadaniach egzaminacyjnych łatwo o błąd, gdy miesza się zapis "Ohm" i "Ω" albo gubi jednostkę przy odwracaniu wartości. Wynik powinien pozostać w Ω, a nie w 1/Ω.
Najczęściej: (1) dodawanie rezystancji jak w szeregu (4+6), (2) odwrócenie sumy zamiast sumy odwrotności, (3) błędy w ułamkach (wspólny mianownik), (4) brak kontroli sensu wyniku (w równoległym wynik musi być < najmniejszej wartości).
Zastosuj test logiczny: w połączeniu równoległym Rz musi być mniejsza od najmniejszego rezystora, a w szeregowym większa od największego. Dla 4 Ω i 6 Ω poprawny wynik musi być < 4 Ω, więc 2,4 Ω pasuje, a 5 Ω i 10 Ω już nie.
Tak. Dla dwóch rezystorów możesz użyć równoważnego wzoru: Rz = (R1·R2)/(R1+R2). Daje to ten sam wynik co suma odwrotności, ale bywa szybsze rachunkowo. Dla 4 i 6: (4·6)/(4+6) = 24/10 = 2,4 Ω.
Zmniejszenie Rz powoduje wzrost prądu całkowitego przy tym samym napięciu (zgodnie z prawem Ohma I=U/R). W praktyce montażowej oznacza to, że dołożenie gałęzi równoległej może zwiększyć obciążenie zasilacza, a przy błędnym połączeniu nawet doprowadzić do przeciążenia.
Gdy trzeba uzyskać nietypową wartość rezystancji, zwiększyć dopuszczalną moc strat (dzieląc prąd na gałęzie) albo uformować odpowiednie obciążenie. Równoległe rezystory pojawiają się też niezamierzenie przy błędach montażu i mostkach lutowniczych na PCB.
Odłącz układ od zasilania i rozładuj kondensatory. Ustaw multimetr na pomiar Ω i przyłóż sondy do dwóch węzłów, między którymi są rezystory połączone równolegle. Uwaga: inne elementy w obwodzie mogą zaniżyć wskazanie, więc najlepiej mierzyć w układzie odizolowanym lub po wylutowaniu jednej końcówki.
Opanuj dwa przypadki: szeregowy (sumowanie) i równoległy (suma odwrotności). Ćwicz rachunki na ułamkach i sprawdzaj sens wyniku regułą "równoległe < najmniejszy, szeregowe > największy". Pomaga też szybkie przekształcenie dla dwóch rezystorów: (R1·R2)/(R1+R2).
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Dla dwóch rezystorów połączonych równolegle obowiązuje zależność: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2.Podstawiając R1=4 Ω i R2=6 Ω: 1/Rz = 1/4 + 1/6 = 3/12 + 2/12 = 5/12, więc Rz = 12/5 = 2,4 Ω."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Połączenie równoległe" / zależności dla oporów w gałęziach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Rezystancja elektryczna" (zależności, jednostka om), https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja_elektryczna (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits – "Resistors in Parallel" (wzór na rezystancję zastępczą), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/resistors-in-parallel/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział o prawie Ohma i łączeniu rezystorów (szeregowo i równolegle)
  • Zestaw zadań rachunkowych z rezystancji zastępczej dla 2–3 rezystorów
  • Krótkie notatki z własności: Rz w połączeniu równoległym jest mniejsza od najmniejszej rezystancji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego