KWALIFIKACJA CHM3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 33.
Załóż, że musisz przygotować roztwór o stężeniu 3 mol/L z substancji o masie cząsteczkowej 60 g/mol. Ile gramów substancji potrzebujesz na przygotowanie 500 mL tego roztworu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenia:
Najpierw przelicz objętość: 500 mL = 0,500 L. Liczba moli potrzebna do uzyskania stężenia 3 mol/L wynosi n = c·V = 3·0,5 = 1,5 mola. Masa substancji: m = n·M = 1,5·60 g/mol = 90 g. Pozostałe wyniki wynikają z błędnej objętości lub działań.

Pełne wyjaśnienie:

Aby przygotować roztwór o zadanym stężeniu molowym (molarności) korzysta się z zależności:

c = n / V, czyli równoważnie n = c · V, gdzie:
c – stężenie w mol/L,
n – liczba moli substancji rozpuszczonej,
V – objętość roztworu w litrach.

Krok 1: przeliczenie objętości
Podano 500 mL, a we wzorze na molarność objętość musi być w litrach:
500 mL = 0,500 L.

Krok 2: obliczenie liczby moli
n = c · V = 3 mol/L · 0,500 L = 1,5 mol.

Krok 3: przeliczenie moli na masę
Masa jest powiązana z liczbą moli przez m = n · M, gdzie M to masa molowa (g/mol):
m = 1,5 mol · 60 g/mol = 90 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 180 g – to typowy skutek podwojenia wyniku, np. gdy ktoś omyłkowo przyjmie V = 1,0 L zamiast 0,5 L albo wykona nieprawidłowe mnożenie.
  • 45 g – często wynika z pomylenia 0,5 L z 0,25 L lub z błędnego przyjęcia n = 0,75 mola (np. przez pomyłkę w mnożeniu 3 · 0,5).
  • 30 g – zwykle jest efektem podstawienia błędnego stężenia (np. 1 mol/L zamiast 3 mol/L) albo użycia niewłaściwego wzoru bez uwzględnienia molarności.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki (mL→L) i wykonaj szybki test sensowności: 3 mol/L to dość wysokie stężenie, więc dla 0,5 L potrzeba 1,5 mola; przy M = 60 g/mol masa musi być wyraźnie większa niż 60 g, co potwierdza wynik 90 g.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj schematu: n = c · V, a potem m = n · M. Najpierw zamień objętość na litry (L), oblicz liczbę moli z molarności, a na końcu przelicz mole na gramy przez masę molową M (g/mol).
Bo jednostka molarności to mol/L. Jeśli podstawisz mL, dostaniesz wynik 1000 razy zaniżony lub zawyżony. Zawsze wykonaj konwersję: 1 L = 1000 mL, czyli 500 mL = 0,500 L.
Oznacza, że w 1 litrze roztworu znajduje się 3 mole substancji rozpuszczonej. Dla mniejszej objętości liczba moli skaluje się proporcjonalnie, np. dla 0,5 L będzie to 1,5 mola.
W obliczeniach roztworów używa się masy molowej M w g/mol (masa 1 mola). "Masa cząsteczkowa" bywa używana potocznie, ale rachunkowo potrzebujesz wartości w g/mol, aby przeliczyć mole na gramy.
Najczęściej: (1) brak zamiany mL na L, (2) pomyłka we wzorze (np. dzielenie zamiast mnożenia), (3) błędne mnożenie c·V, (4) pomylenie jednostek masy molowej, (5) nieuwzględnienie, że objętość dotyczy roztworu, a nie rozpuszczalnika.
Tak, przez oszacowanie. Dla 0,5 L roztworu o 3 mol/L potrzeba ok. 1,5 mola. Jeśli 1 mol waży 60 g, to 1,5 mola waży 1,5·60 = 90 g. Taka kontrola szybko wyłapuje błędy rzędu 10× lub 1000×.
Dzielisz przez 1000: V[L] = V[mL] / 1000. Przykład: 500 mL / 1000 = 0,500 L. W drugą stronę mnożysz przez 1000. To kluczowe, bo molarność jest zawsze odniesiona do litra.
Gdy chcesz od razu policzyć masę substancji potrzebną do przygotowania roztworu o zadanej molarności. To połączenie dwóch zależności: n = c·V oraz m = n·M. Działa, jeśli V podasz w litrach, a M w g/mol.
Najczęściej używa się kolby miarowej 500 mL, aby uzyskać dokładną objętość końcową roztworu. Odważoną substancję rozpuszcza się w części rozpuszczalnika, przenosi ilościowo do kolby i dopełnia kreski.
Ćwicz stały schemat: konwersja jednostek → obliczenie moli → obliczenie masy. Rób kontrolę sensowności (skala wyniku) i zapisuj jednostki przy każdym kroku. Warto też znać różne rodzaje stężeń, żeby nie mieszać molarności z g/L czy %.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że obliczenia:Najpierw przelicz objętość: 500 mL = 0,500 L.

Źródła:

  • IUPAC Gold Book – entry: "amount concentration" (definition of molar concentration), https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 (dostęp: 2026-02-26)
  • IUPAC Gold Book – entry: "amount of substance" (mole) and related definitions, https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00297 (dostęp: 2026-02-26)
  • Chemistry LibreTexts – "Molarity" (relationship between moles, volume and concentration), https://chem.libretexts.org/Bookshelves/General_Chemistry/Map%3A_General_Chemistry_(Petrucci_et_al.)/03%3A_Solutions_and_Colloids/3.05%3A_Molarity (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej – rozdział o stężeniach i sporządzaniu roztworów
  • Materiały dydaktyczne o jednostkach stężeń (molarność, molalność, % m/m, g/L)
  • Zbiór zadań rachunkowych: roztwory i stechiometria

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego