KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 21.
Zastąpienie oleju opałowego i węgla kamiennego gazem ziemnym przy wytwarzaniu ciepła, spowoduje zwiększone zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego
Ilustracja przedstawia tabelę, która porównuje emisję zanieczyszczeń do atmosfery w odniesieniu do 1 GJ ciepła wytworzonego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "CO", ponieważ w tabeli emisji na 1 GJ ciepła tylko tlenek węgla rośnie po przejściu na gaz ziemny: 6,004 kg/GJ wobec 2,298 kg/GJ (węgiel) i 0,013 kg/GJ (olej). Dla CO2, SO2 i NO2 wartości w tabeli maleją.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na porównaniu wskaźników emisji (kg/GJ) dla trzech paliw: węgla kamiennego, oleju opałowego i gazu ziemnego. Kluczowe jest, że pytanie nie bada ogólnej opinii o "czystości" paliw, tylko wymaga odczytu konkretnej tabeli i wskazania substancji, której emisja wzrośnie po zastąpieniu węgla i oleju gazem.

W wierszu dotyczącym tlenku węgla podano: CO = 6,004 kg/GJ dla gazu ziemnego, podczas gdy dla węgla jest 2,298 kg/GJ, a dla oleju opałowego 0,013 kg/GJ. Ponieważ 6,004 jest większe zarówno od 2,298, jak i od 0,013, przejście na gaz (w warunkach opisanych w tabeli) oznacza zwiększenie emisji CO. To uzasadnia wybór odpowiedzi "CO".

Pozostałe propozycje odpowiedzi są niepoprawne, bo ich emisje w tabeli maleją przy gazie ziemnym: dla CO2 wartość spada (gaz ma mniejszą emisję niż węgiel i olej), dla SO2 spada do 0, a dla NO2 również jest niższa niż dla węgla i oleju. Wskazuje to, że w rozpatrywanym zestawieniu jedynie CO zachowuje się odwrotnie.

Warto pamiętać o typowej pułapce egzaminacyjnej: tlenek węgla (CO) i dwutlenek węgla (CO2) to różne związki. CO częściej wiąże się z niecałkowitym spalaniem, więc może rosnąć przy niewłaściwych warunkach procesu (np. niedobór tlenu, zła regulacja palnika). Dlatego w tego typu zadaniach zawsze należy opierać się na danych liczbowych, a nie na intuicji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ilość danej substancji emitowanej do powietrza na jednostkę wyprodukowanej energii cieplnej (1 GJ). Taki zapis pozwala porównywać paliwa "uczciwie", bo odnosi emisję do efektu (ciepła), a nie np. do 1 kg paliwa.
Porównaj wartości w tym samym wierszu dla paliw: węgiel, olej i gaz. Szukasz takiej substancji, dla której liczba przy gazie ziemnym jest większa niż przy pozostałych paliwach. W tym zadaniu dotyczy to wyłącznie CO.
W tabeli podano konkretne dane pomiarowe/obliczeniowe. CO jest produktem niecałkowitego spalania, więc przy określonych warunkach pracy instalacji może być wyższe. Egzamin sprawdza odczyt danych, a nie ogólną opinię o paliwach.
Najczęściej myli się CO (tlenek węgla) z CO2 (dwutlenek węgla). Mają podobny zapis, ale inne znaczenie i inne mechanizmy powstawania. W zadaniu trzeba patrzeć na właściwy wiersz tabeli i porównać liczby.
Nie zawsze dla każdej substancji i w każdych warunkach. Zwykle gaz ogranicza pył i SO2, ale emisja CO silnie zależy od jakości spalania (regulacji, dopływu powietrza). W testach należy kierować się danymi z tabeli.
W wierszu "Emisja CO (kg/GJ)" odczytujesz: węgiel 2,298; olej opałowy 0,013; gaz ziemny 6,004. Ponieważ 6,004 jest największe, zastąpienie węgla i oleju gazem oznacza wzrost emisji CO w tym zestawieniu.
W tabeli przy gazie ziemnym dla SO2 wpisano 0, co oznacza brak emisji w rozpatrywanym przypadku. W praktyce wynika to z bardzo małej zawartości siarki w gazie w porównaniu z paliwami stałymi/ciekłymi, ale na egzaminie wystarczy poprawnie odczytać wiersz.
Wybierasz wiersz "Emisja NO2 (kg/GJ)" i porównujesz trzy liczby. W tym zadaniu gaz ziemny ma niższą wartość niż węgiel i olej, więc NO2 nie może być odpowiedzią na pytanie o wzrost zanieczyszczenia po zmianie paliwa.
Zawsze, gdy pytanie brzmi ogólnie ("zwiększone zanieczyszczenie") i podaje kilka możliwych substancji. Wtedy trzeba upewnić się, że wybrana substancja rzeczywiście rośnie, a pozostałe nie. To ogranicza błąd wynikający z pośpiechu lub intuicji.
Najczęstsze są: kierowanie się stereotypem ("gaz zawsze najczystszy"), mylenie CO z CO2, nieuwaga przy jednostkach (kg/GJ), oraz porównywanie złych kolumn (np. gaz z olejem bez sprawdzenia węgla). Pomaga metodyczne sprawdzenie każdej wartości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "CO", ponieważ w tabeli emisji na 1 GJ ciepła tylko tlenek węgla rośnie po przejściu na gaz ziemny: 6,004 kg/GJ wobec 2,298 kg/GJ (węgiel) i 0,013 kg/GJ (olej)."

Źródła:

  • Ilustracja do zadania: tabela "Emisja do atmosfery zanieczyszczeń w odniesieniu do 1 GJ ciepła wytworzonego w kotle" (wartości m.in. CO: węgiel 2,298; olej 0,013; gaz 6,004 kg/GJ) – źródło danych wprost z materiału egzaminacyjnego.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z emisji zanieczyszczeń z procesów spalania (tabele wskaźników emisyjnych)
  • Podręcznik/rozdział o zanieczyszczeniach powietrza i ich źródłach (CO, SO2, NOx, pył)
  • Zadania treningowe z odczytu tabel i wykresów w ochronie środowiska

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego