Koszt jednostkowy (na 1 sztukę) zależy od tego, jak w kalkulacji rozkładają się koszty stałe i koszty zmienne. W druku offsetowym arkuszowym istotną część stanowią koszty przygotowawcze: wykonanie i montaż form, ustawienie maszyny (narząd), uruchomienie produkcji oraz czynności organizacyjne. Te elementy w dużej mierze nie rosną proporcjonalnie do liczby odbitek, o ile nie zmienia się technologia i nie dochodzą dodatkowe przezbrojenia.
Gdy zamówienie zwiększa się o 40%, drukarnia w typowym przypadku nadal używa tej samej liczby form drukowych (bo projekt i impozycja się nie zmieniają). Oznacza to, że koszt przygotowania, który wcześniej "obciążał" 20 000 sztuk, rozkłada się na większą liczbę egzemplarzy. W efekcie średni koszt przypadający na 1 akcydens maleje, nawet jeśli koszt całkowity zlecenia rośnie (bo rosną koszty zmienne, np. papier/farba/energia).
- Dlaczego poprawna jest odpowiedź o spadku kosztu jednostkowego?
Bo przy większym nakładzie stała część kosztów (formy i przygotowanie) dzieli się na więcej sztuk. - Dlaczego "zwiększy się na skutek większej liczby zmian pracy drukarza" jest błędne?
Wzrost nakładu nie oznacza automatycznie większej liczby zmian/uruchomień; dodatkowa zmiana jest związana raczej z czasem pracy, ale nie jest to argument o kosztach jednostkowych w kontekście stałych kosztów przygotowania. - Dlaczego "pozostanie bez zmian" jest błędne?
Jeżeli istnieją koszty stałe (np. formy), to zwiększenie nakładu zwykle zmienia koszt jednostkowy; nie ma podstaw, by zakładać brak zmiany. - Dlaczego "zwiększy się, ponieważ wzrośnie nakład" jest błędne?
To mylenie kosztu całkowitego z jednostkowym: koszt całkowity może wzrosnąć, ale koszt na sztukę często spada.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się informacja o tych samych formach lub niezmienionej przygotowalni, rozważ wpływ amortyzacji kosztów stałych na koszt jednostkowy.
