KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 1.
Zgodnie z oznaczeniem wałek przedstawiony na rysunku zamocowany jest w
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny wałka, który jest zamocowany w kłach z zabierakiem, co jest zgodne z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mocowanie "w kłach z zabierakiem" oznacza ustawienie wałka między kłami, a moment obrotowy przenosi zabierak współpracujący z tarczą. Takie rozwiązanie zapewnia współosiowość i jest typowe dla toczenia wałków. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych przyrządów mocujących, nie tego oznaczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "kłach z zabierakiem." jest właściwa, gdy oznaczenie na rysunku wskazuje na obróbkę wałka między kłami z dodatkowym elementem przenoszącym napęd. W mocowaniu między kłami wałek jest podparty na końcach (w otworach centrujących), co sprzyja zachowaniu współosiowości i ułatwia obróbkę powierzchni walcowych na całej długości. Ponieważ sam kieł jedynie podpiera detal, do przekazania momentu obrotowego stosuje się zabierak współpracujący z tarczą zabierakową lub innym elementem napędowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego oznaczenia?

  • "podzielnicy z kłem stałym." – podzielnica jest typowa dla operacji wymagających podziału kątowego (np. frezowanie wielokątów/zębów), a nie dla klasycznego toczenia wałka na tokarce. Sam "kieł stały" w podzielnicy nie opisuje standardowego układu przeniesienia napędu jak w zabieraku.
  • "imadle pryzmowym z podporą stałą." – imadło pryzmowe służy do mocowania przedmiotów o przekroju kołowym (np. wałków) głównie na frezarkach lub wiertarkach. Jest to mocowanie zaciskowe, inne niż podparcie w kłach; nie odpowiada oznaczeniu wskazującemu na pracę między kłami z zabierakiem.
  • "uchwycie szczękowym z podporami ruchomymi." – uchwyt szczękowy to mocowanie w szczękach (najczęściej na tokarce), gdzie moment przenosi zacisk szczęk. "Podpory ruchome" sugerują dodatkowe podparcia, ale nadal jest to inny schemat niż klasyczne mocowanie między kłami z zabierakiem, które rozpoznaje się po obecności kłów oraz elementu zabierającego.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "zgodnie z oznaczeniem na rysunku" kluczowe jest skojarzenie funkcji elementów. Jeśli w oznaczeniu występuje zabierak, to zwykle chodzi o sytuację, w której detal jest podparty na kłach, a napęd przekazywany jest przez dodatkowy element (zabierak), a nie przez szczęki uchwytu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób ustawienia wałka między kłami, gdzie końce detalu opierają się w otworach centrujących, a zabierak przenosi moment obrotowy z tokarki na wałek. Stosuje się go, gdy liczy się współosiowość i obróbka na całej długości.
Kły głównie podpierają detal i zapewniają ustawienie osi, ale same nie przekazują momentu obrotowego. Zabierak (z tarczą zabierakową) umożliwia napędzanie wałka bez zaciskania go w szczękach, co poprawia powtarzalność bazowania.
Najczęściej: dobra współosiowość, możliwość obróbki wielu średnic w jednym zamocowaniu oraz mniejsze ryzyko bicia po ponownym zamocowaniu. To także typowe rozwiązanie dla długich wałków, gdy ważna jest stabilna baza w otworach centrujących.
Uchwyt szczękowy wybiera się, gdy detal nie ma otworów centrujących, jest krótki, wymaga szybkiego zacisku lub gdy obrabia się powierzchnie, które nie wymagają bazowania w kłach. Uchwyt przenosi moment przez zacisk szczęk, ale może pogorszyć współosiowość.
Podzielnica to przyrząd stosowany głównie na frezarkach do podziału kątowego (np. wykonywania wielokątów, rowków, zębów). Może mieć elementy podparcia (np. kieł), ale jej rola jest inna niż typowe mocowanie do toczenia wałka między kłami.
Imadło pryzmowe mocuje wałek zaciskowo w pryzmie (V), zwykle do operacji wiercenia lub frezowania. Nie zapewnia takiego prowadzenia osi jak kły i nie realizuje napędu przez zabierak. To inny układ bazowania i inne zastosowania technologiczne.
Zwykle wskazują na to symbole/oznaczenia końców wałka odnoszące się do kłów oraz informacja o zabieraku (gdy napęd ma być przenoszony poza uchwytem). Kluczowe jest skojarzenie: kły = podparcie w otworach centrujących.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "na skróty" po słowie-kluczu (np. "kieł" → podzielnica), bez analizy całego oznaczenia. Inny błąd to mylenie funkcji: kły jako napęd vs kły jako podparcie. Pomaga porównanie: kto przenosi moment, a kto tylko podpiera.
Nie. Podparcie ruchome (np. podtrzymka) służy do dodatkowego podparcia długiego detalu, ale nie zastępuje mocowania między kłami. Można je stosować łącznie z kłami, lecz samo "podparcie" nie oznacza automatycznie, że detal jest zamocowany w kłach z zabierakiem.
Najlepiej ćwiczyć na przykładach rysunków technologicznych i zdjęć stanowisk: kły, zabieraki, uchwyty, podtrzymki, imadła, podzielnice. Ucz się przez funkcję: co bazuje detal i co przenosi moment. To szybko eliminuje mylące odpowiedzi.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Mocowanie "w kłach z zabierakiem" oznacza ustawienie wałka między kłami, a moment obrotowy przenosi zabierak współpracujący z tarczą."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obróbki skrawaniem: toczenie – mocowanie w kłach i w uchwycie
  • Instrukcje stanowiskowe do tokarek (opis kłów, tarczy zabierakowej i zabieraka)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rysunku technologicznego i oprzyrządowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego