KWALIFIKACJA EKA7 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 24.
Zgodnie z przepisami o narodowym zasobie archiwalnym, dokumenty jednostki organizacyjnej muszą być chronione przed:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ochrona dokumentacji obejmuje jednocześnie zabezpieczenie przed uszkodzeniem, zniszczeniem i utratą (np. przez właściwe przechowywanie i ewidencję) oraz przed dostępem osób nieupoważnionych. Wskazanie tylko jednego z tych elementów opisuje obowiązek jedynie częściowo, więc nie spełnia wymogu kompleksowej ochrony.

Pełne wyjaśnienie:

Przechowywanie dokumentacji w jednostce organizacyjnej nie sprowadza się wyłącznie do "zamknięcia jej przed osobami postronnymi". Przepisy dotyczące narodowego zasobu archiwalnego nakładają obowiązek takiego przechowywania i ochrony, aby dokumenty nie uległy uszkodzeniu, zniszczeniu ani utracie, a dodatkowo by nie miały do nich dostępu osoby nieupoważnione.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "uszkodzeniem, zniszczeniem, utratą oraz dostępem osób nieupoważnionych". Obejmuje ona pełny katalog ryzyk, które trzeba równocześnie ograniczać:

  • Uszkodzenie – np. zagniecenia, zawilgocenie, zniszczenia mechaniczne; tu znaczenie mają warunki przechowywania i właściwe wyposażenie.
  • Zniszczenie – np. pożar lub inne zdarzenia skutkujące nieodwracalnym zniszczeniem; istotne są zabezpieczenia organizacyjne i techniczne.
  • Utrata – np. zagubienie teczek lub brak kontroli obiegu; przeciwdziała się temu przez ewidencję, oznaczanie i kontrolę udostępnień.
  • Dostęp osób nieupoważnionych – np. wgląd w dane osobowe bez uprawnienia; tu ważne są upoważnienia, kontrola dostępu i procedury zgodne z zasadami bezpieczeństwa danych.

Pozostałe odpowiedzi są niepełne: sama ochrona przed dostępem dotyczy tylko jednego ryzyka (bezpieczeństwa informacji), sama ochrona przed uszkodzeniem i zniszczeniem pomija utratę oraz aspekt dostępu, a sama "utrata" nie obejmuje pozostałych zagrożeń. W praktyce dobra archiwizacja zawsze łączy elementy fizyczne (warunki i zabezpieczenia) oraz organizacyjne (ewidencja i kontrola dostępu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza zapewnienie takich warunków i sposobu składowania, aby dokumenty nie ulegały pogorszeniu stanu (np. zagniecenia, zawilgocenie, rozerwanie). W praktyce pomaga właściwe opakowanie, porządek w teczkach, regały oraz ograniczanie czynników niszczących, jak wilgoć czy nadmierne światło.
Bo nawet przy dobrej kontroli dostępu dokumenty mogą ulec zniszczeniu (np. pożar), uszkodzeniu (np. zalanie) albo zostać utracone (np. zagubienie bez ewidencji). Wymóg ochrony dokumentacji jest kompleksowy i obejmuje jednocześnie ryzyka fizyczne, organizacyjne i informacyjne.
To działania, które zapobiegają zagubieniu lub niekontrolowanemu "zniknięciu" akt. Typowe elementy to ewidencja teczek, oznaczanie, rejestrowanie wypożyczeń, kontrola obiegu oraz jasne zasady udostępniania. Dzięki temu wiadomo, gdzie dokument jest i kto za niego odpowiada.
Najczęściej chodzi o ograniczenie skutków zdarzeń niszczących, np. pożaru lub zalania. Stosuje się procedury i zabezpieczenia (organizacyjne i techniczne), a także właściwe wyposażenie pomieszczeń. Celem jest minimalizacja ryzyka nieodwracalnej utraty dokumentów wskutek zdarzeń losowych.
Tak, gdy dokumenty zawierają dane osobowe. RODO wymaga zastosowania środków zapewniających bezpieczeństwo przetwarzania, w tym ochrony przed nieuprawnionym dostępem. Trzeba jednak pamiętać, że przepisy archiwalne wymagają również ochrony przed uszkodzeniem, zniszczeniem i utratą, więc oba obszary należy łączyć.
Typowe błędy to koncentracja wyłącznie na zamknięciu dokumentów (a pomijanie ewidencji i ryzyka utraty), brak jasnych zasad udostępniania, przechowywanie w przypadkowych miejscach bez nadzoru oraz niewłaściwa organizacja teczek. W efekcie rośnie ryzyko zniszczeń, zagubień i nieuprawnionego wglądu.
Gdy jednocześnie spełnione są warunki ograniczające wszystkie kluczowe ryzyka: dokument nie powinien ulec uszkodzeniu, zniszczeniu ani utracie, a dostęp powinien mieć wyłącznie personel upoważniony. W praktyce oznacza to połączenie warunków przechowywania, ewidencji oraz kontroli udostępnień.
Ucz się "pakietami wymagań", a nie pojedynczymi hasłami. Zapamiętaj, że ochrona dokumentacji obejmuje: uszkodzenie, zniszczenie, utratę oraz dostęp osób nieupoważnionych. Ćwicz też rozróżnianie pojęć (utrata vs zniszczenie) i łączenie archiwizacji z ewidencją oraz kontrolą udostępnień.
Uszkodzenie to pogorszenie stanu dokumentu (może być naprawialne). Zniszczenie oznacza nieodwracalne unicestwienie nośnika lub treści. Utrata to brak dokumentu mimo że nie musiał zostać zniszczony (np. zagubienie). Na egzaminie często myli się te pojęcia.
Nie, jeśli pytanie dotyczy wymogów ochrony dokumentacji jako całości. W takim ujęciu poprawna odpowiedź musi obejmować pełny zakres: ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem, utratą oraz przed dostępem osób nieupoważnionych. Odpowiedzi częściowe opisują tylko fragment obowiązku.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ochrona dokumentacji obejmuje jednocześnie zabezpieczenie przed uszkodzeniem, zniszczeniem i utratą (np. przez właściwe przechowywanie i ewidencję) oraz przed dostępem osób nieupoważnionych.

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19830380173/U/D19830173Lj.pdf
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), art. 32 (EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Tekst ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (szczególnie przepisy o obowiązkach przechowywania i ochrony)
  • Tekst RODO – art. 32 (ogólne wymagania bezpieczeństwa przetwarzania danych)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu archiwizacji w jednostce organizacyjnej (archiwum zakładowe, składnica akt, rzeczowy wykaz akt)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego