Prędkość synchroniczna maszyny prądu przemiennego (w idealnym modelu pola wirującego) opisuje zależność:
n = 60·f / p, gdzie n to prędkość synchroniczna w obr./min, f to częstotliwość zasilania w Hz, a p to liczba par biegunów.
Krok 1: ustalenie, co się zmienia
W zadaniu zmienia się wyłącznie liczba par biegunów z p1=1 na p2=4. Częstotliwość f traktujemy jako stałą, więc wpływ na n wynika tylko z mianownika.
Krok 2: porównanie prędkości (iloraz)
Można policzyć stosunek:
n2 / n1 = (60·f / p2) / (60·f / p1) = p1 / p2 = 1/4.
Oznacza to, że nowa prędkość stanowi 1/4 poprzedniej, czyli prędkość zmniejszy się czterokrotnie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Zwiększy się dwukrotnie – to typowy błąd intuicyjny ("więcej biegunów = szybciej"). Wzór ma p w mianowniku, więc wzrost p zmniejsza n, a nie zwiększa.
- Zwiększy się czterokrotnie – to dodatkowo myli kierunek zależności: przy wzroście p czterokrotnie prędkość nie rośnie, tylko spada do 1/4.
- Zmniejszy się dwukrotnie – to błąd skali zmiany. Ponieważ p zmienia się z 1 na 4 (a nie z 1 na 2), spadek jest czterokrotny, nie dwukrotny.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeśli w zadaniu podano wzór, najpierw sprawdź, czy dana wielkość jest w liczniku czy w mianowniku. To najszybsza metoda, by nie pomylić kierunku zmiany (wprost czy odwrotnie proporcjonalnie).