KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 34.
Związek chemiczny oznaczony skrótem Gly-Ala-Leu-Ala-Tyr, zidentyfikowany podczas badań analitycznych, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis "Gly-Ala-Leu-Ala-Tyr" zawiera pięć kolejnych reszt aminokwasowych (Gly, Ala, Leu, Ala, Tyr). Peptyd złożony z 5 aminokwasów nazywa się pentapeptydem. Pozostałe odpowiedzi dotyczą 2, 3 lub 4 reszt, więc nie pasują do podanej sekwencji.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie peptydów często stosuje się skróty trzy-literowe aminokwasów. Każdy człon rozdzielony myślnikiem oznacza jedną resztę aminokwasową w łańcuchu. W sekwencji Gly-Ala-Leu-Ala-Tyr występuje kolejno: glicyna (Gly), alanina (Ala), leucyna (Leu), alanina (Ala) oraz tyrozyna (Tyr). To daje łącznie 5 reszt aminokwasowych.

Peptydy klasyfikuje się m.in. według liczby reszt:

  • dipeptyd – 2 reszty aminokwasowe,
  • tripeptyd – 3 reszty,
  • tetrapeptyd – 4 reszty,
  • pentapeptyd – 5 reszt.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "pentapeptyd", bo sekwencja ma pięć elementów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Odpowiedź "dipeptyd" nie pasuje, bo dipeptyd obejmuje tylko 2 aminokwasy, a tu jest ich 5. Odpowiedź "tripeptyd" byłaby prawidłowa jedynie dla sekwencji z trzema członami (np. Gly-Ala-Tyr). Odpowiedź "tetrapeptyd" dotyczy 4 reszt, więc również nie odpowiada zapisowi pięcioelementowemu.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach zawsze najpierw policz liczbę członów w sekwencji, a dopiero potem dopasuj prefiks liczbowy (di-, tri-, tetra-, penta-). Pamiętaj też o częstym "haczyku": liczba wiązań peptydowych jest o 1 mniejsza niż liczba reszt (dla 5 reszt są 4 wiązania), ale nazwa peptydu wynika z liczby reszt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis sekwencji peptydu w notacji trzy-literowej aminokwasów. Każdy człon (np. Gly) oznacza jedną resztę aminokwasową, a myślniki pokazują kolejność ułożenia reszt w łańcuchu peptydowym.
Policz liczbę członów w sekwencji rozdzielonych myślnikami. Liczba członów = liczba reszt aminokwasowych, a to determinuje nazwę: 2 dipeptyd, 3 tripeptyd, 4 tetrapeptyd, 5 pentapeptyd.
W sekwencji widać pięć reszt: Gly, Ala, Leu, Ala, Tyr. Prefiks "penta-" oznacza pięć, więc peptyd z pięciu aminokwasów nazywa się pentapeptydem. To klasyfikacja według liczby reszt.
Nie. Dla n reszt aminokwasowych w łańcuchu jest zwykle n-1 wiązań peptydowych (np. 5 reszt → 4 wiązania). Nazwa di-/tri-/tetra-/pentapeptyd wynika jednak z liczby reszt, nie z liczby wiązań.
Są to standardowe skróty aminokwasów: Gly to glicyna, Ala to alanina, Leu to leucyna, a Tyr to tyrozyna. Na egzaminie warto znać przynajmniej najczęściej spotykane skróty trzy-literowe.
Najczęściej myli się liczbę reszt z liczbą wiązań (n-1), albo wybiera odpowiedź "na oko" bez policzenia członów. Pomyłki wynikają też z mieszania prefiksów di-/tri-/tetra-/penta- przy szybkim czytaniu.
Zwyczajowo sekwencje podaje się od końca aminowego (N) do karboksylowego (C). W prostych pytaniach o długość peptydu kolejność nie zmienia liczby reszt, ale w zadaniach o właściwościach może mieć znaczenie.
W praktyce wykorzystuje się metody rozdziału i identyfikacji, np. chromatografię (do rozdzielenia mieszaniny) oraz techniki spektrometryczne (do potwierdzenia masy/struktury). Na egzaminie często sprawdza się podstawową interpretację zapisu sekwencji.
W tetrapeptydzie będą 4 człony (cztery skróty aminokwasów) rozdzielone myślnikami, a w pentapeptydzie 5 członów. Najprościej: policz skróty, a następnie dopasuj nazwę do liczby.
Najlepiej uczyć się zestawem fiszek: skrót trzy-literowy ↔ nazwa aminokwasu. Równolegle ćwicz zadania, gdzie z sekwencji określasz długość peptydu i rozpoznajesz, które reszty mogą wpływać na właściwości (np. hydrofobowość).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Zapis "Gly-Ala-Leu-Ala-Tyr" zawiera pięć kolejnych reszt aminokwasowych (Gly, Ala, Leu, Ala, Tyr)."

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw biochemii: aminokwasy, peptydy i białka (rozdziały o budowie i nazewnictwie peptydów)
  • Ściąga/listek: skróty trzy- i jednoliterowe aminokwasów oraz ich nazwy polskie
  • Zadania treningowe: określanie długości peptydu na podstawie sekwencji (2–10 reszt) oraz liczby wiązań peptydowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego